Chinese kool uit eigen tuin
Inleiding
Chinese kool, ook wel bekend als pe-tsai of Napa-kool, is een populaire bladgroente afkomstig uit Oost-Azië. Het gewas heeft een lange geschiedenis in de Chinese keuken en is tegenwoordig ook in Europa en Nederland een bekende groente. Ook moestuinders kweken steeds vaker Chinese kool uit eigen tuin.
Met zijn lichtgroene, zachte bladeren die strak tegen elkaar groeien om een langwerpige krop te vormen, wordt Chinese kool gewaardeerd om zijn milde, lichtzoete smaak en veelzijdigheid in gerechten.
De wetenschappelijke naam van Chinese kool is Brassica rapa subsp. pekinensis. Het behoort tot de kruisbloemenfamilie, samen met andere koolsoorten zoals witte kool en broccoli. Chinese kool is een eenjarige plant, die van zaad tot oogst slechts drie maanden nodig heeft. Van nature groeit de plant snel en het is een favoriet gewas voor hobbytuinders vanwege zijn hoge opbrengst en relatief eenvoudige teelt. Je kunt Chinese kool gebruiken in roerbakgerechten, stoofpotten, salades en als hoofdingrediënt in kimchi, de beroemde gefermenteerde groente uit Korea.
Leuk weetje:
Chinese kool was een van de gewassen die in 2015 op het internationale ruimtestation ISS werd gekweekt. Het experiment toonde aan dat deze kool goed groeit in microzwaartekracht, wat van pas kan komen bij toekomstige ruimtemissies. Dan moet Chinese kool uit eigen tuin zeker lukken!
Zaaien van Chinese kool
Je kunt Chinese kool zowel in de 1e seizoenshelft (voorjaarsteelt) als in de 2e seizoenshelft (najaarsteelt) telen. Aangezien Chinese kool een zogenaamde langedagplant is, kun je de warme periode rond de langste dag beter mijden, vanwege het risico op doorschieten. Hoewel er variëteiten zijn die claimen dat ook een zomerteelt mogelijk is. Ik laat die voorlopig buiten beschouwing.
Net zoals alle gewassen uit de Tuinagenda zaai je Chinese kool in potten of trays. De optimale zaaiperiodes zijn tweeledig: in het voorjaar (maart tot april) en opnieuw in de late zomer (juli tot augustus).
Gebruik trays met cellen van ongeveer 5 cm of potjes van gelijke grootte. Vul deze met een luchtig en goed doorlatende zaaimix. Zaai in elke cel of pot twee tot drie zaadjes, zodat je later de sterkste zaailing kunt behouden (uitdunnen). Chinese kool kiemt het beste bij temperaturen tussen 18 en 22 graden Celsius en de zaden ontkiemen ongeveer binnen 10 dagen. Houd de grond licht vochtig, maar vermijd drassigheid. Zodra de zaailingen twee echte blaadjes hebben, dun je ze uit tot één plant per cel of pot.
Planten van Chinese kool
Na ongeveer 25 dagen, wanneer de zaailingen vier tot zes blaadjes hebben en stevig genoeg zijn, kun je ze uitplanten. Laat de jonge plantjes afharden door ze te laten wennen aan de buitentemperatuur en de lichtintensiteit.
De plant doet het goed bij koude, maar bij (nacht)vorst in het vroege voorjaar is het verstandig om de plant te beschermen.
Chinese kool groeit goed in een voedzame, vochtige bodem die goed doorlatend is. Verrijk de grond met compost of organische meststoffen voordat je de planten de grond in zet. Kies een zonnige plek, maar een klein beetje schaduw kan helpen om te voorkomen dat de planten gaan schieten.
Plant de zaailingen op 30 cm afstand van elkaar. Zorg ervoor dat je de plant flink diep plant, zodat deze goed stevig staat.
Oogsten van Chinese kool
Bij de meeste Chinese kolen groeien de bladeren redelijk wijd uit, maar in de loop van de groei sluiten deze zich samen tot een stevig krop. Chinese kool is klaar om te oogsten wanneer de krop stevig aanvoelt en de bladeren compact tegen elkaar aanliggen. Dat is ongeveer 70 dagen na het zaaien.
In de voorjaarsoogst kun je het beste beginnen met oogsten zodra het kan om doorschieten te voorkomen. In de najaarsteelt is het verstandig om de oogst te spreiden, afhankelijk van je behoeften. Je kunt de kroppen stapsgewijs oogsten en verse groenten op tafel zetten, terwijl je een deel van de kroppen nog op het veld laat. Zorg wel dat je alles oogst voordat de winterkou te streng wordt.
Chinese kool wordt in één keer geoogst door de krop net boven de grond af te snijden. De krop groeit na het oogsten niet opnieuw aan. In sommige gevallen kunnen er kleine bladeren teruggroeien uit de plantbasis, maar dit levert geen nieuwe krop op en wordt daarom zelden als praktische methode toegepast.
Vers geoogste kroppen bewaar je tot twee weken in de koelkast, gewikkeld in een vochtige doek. Rol de kool in een krant en leg hem op een koele, vorstvrije plek (bijv. een garage, schuur of kelder). De kool blijft dan weken tot maanden goed, wat een belangrijk voordeel is in de winter, wanneer andere verse groenten schaars zijn.
Wil je de kool langer bewaren? Dan kun je hem blancheren en invriezen of fermenteren (kimchi) voor later gebruik.
Teelt en verzorging
Chinese kool is niet veeleisend, maar heeft wel voldoende water nodig. Vooral in droge periodes moet je de grond goed vochtig houden. Let erop dat de grond niet uitdroogt, want dit kan leiden tot doorschieten, vooral bij warm weer. Chinese kool heeft baat bij een goede mulchlaag, die helpt om vocht vast te houden en onkruidgroei te verminderen.
Veelvoorkomende plagen zijn slakken, koolvlieg en rupsen van het koolwitje. Bescherm de planten met fijnmazige netten en gebruik slakkenvallen om schade te beperken. Bekende rassen zijn:
- ‘Hilton’ F1, een compact ras die goed bestand is tegen doorschieten
- ‘Kasumi’, een populair ras voor de herfstteelt
- ‘Yuki F1’ een kleine Napa-ras met langwerpige, dichtbladige kroppen. Kan gedurende het hele groeiseizoen gekweekt kan worden.
- ‘Miss Hong’ F1 – een rode Chinese kool
- Emiko F1 – voor professionele teler, maar soms ook in zakjes aangeboden.
Omdat Chinese kool een eenjarige plant is, vermeerder je hem alleen door opnieuw te zaaien. De snelle groeicyclus maakt dit gewas perfect voor moestuinders die snel resultaat willen zien.
Chinese kool in de Tiny Garden
Chinese kool groeit compact en recht omhoog, dus prima voor je eigen kleine tuin. Als je de vakkenmethode gebruikt dan kun je in een vak van 30×30 cm één plant kwijt. In een vak van 40×40 kun je met enige moeite 2 kroppen kwijt. Zonder vakken plant je de zaailingen met een vrije ruimte van 30 cm rondom.
Met name bij het grotere vak van 40×40 kun je tussenteelt (interplanting) toepassen met een snel groeiend gewas zoals spinazie of radijs. Deze zijn dan al geoogst voordat de Chinese kool volwassen is.
Pas op met warmte
(Verhoogde) bakken warmen sneller op dan de vollegrond, vooral in de lente en zomer. Omdat Chinese kool beter groeit bij koele temperaturen, is het risico op doorschieten in bakken groter. Om dit te voorkomen, kun je een schaduwrijk plekje kiezen of de planten beschermen met een lichtdoorlatend doek of net. Zaai vroeg in het voorjaar, zodat je de kroppen kunt oogsten voordat de warme zomermaanden beginnen.
Extra kleine variëteiten
Kies compacte Napa-rassen zoals Yuki F1, want die nemen minder ruimte in dan de doorgaans grote Chinese kolen. Er bestaan ook kleinere kroppen zoals ‘Mini Napa’ of ‘Kasumi’. Deze variëteiten produceren kleinere kroppen die ideaal zijn voor een huishouden van één of twee personen. Ik ben ze echter nog niet tegengekomen bij leveranciers van zaad in Nederland.
