Winterpostelein in je moestuin

Inleiding

De winterpostelein komt oorspronkelijk uit Noord-Amerika, waar hij al eeuwenlang in het wild groeit. De gangbare naam van winterpostelein was lange tijd Montia perfoliata, maar bij herziening van de plantkunde is de Latijnse naam sindsdien Claytonia perfoliata. Toch kom je in de boeken en in de zaadhandel soms de oude naam nog tegen. Dat betreft dus precies hetzelfde plantje en niet een andere variëteit van winterpostelein.

Winterpostelein is zo’n groente waar ik blij van word in de koudere maanden. Het is een ontzettend veelzijdige bladgroente die gewoon doorgaat als de rest van de tuin in rust is. Voor mij is het een prima manier om ook in de winter nog wat vitamines uit eigen tuin te halen. Het ziet er ook nog eens leuk uit: kleine, ronde groene blaadjes die in rozetten groeien. De smaak is lekker mild en een beetje nootachtig.

Ik eet het vaak rauw in een salade, maar je kunt het ook prima kort stoven of roerbakken. Zelf heb ik het laatst eens door een stamppot verwerkt, en dat smaakte verrassend goed. Omdat het een eenjarige plant is die goed tegen de kou kan, is het voor mij een ideale keuze om de “gaten” in de winteroogst op te vullen. Zeker het proberen waard als je in de winter ook graag vers wilt oogsten!

Leuk weetje:

Winterpostelein is een echte vitaminebom. Het zit boordevol vitamine C, waardoor het vroeger een natuurlijke remedie tegen scheurbuik was bij zeelieden en ontdekkingsreizigers.

Zaaien van winterpostelein

AHoewel winterpostelein in principe van maart tot september gezaaid kan worden, is het gebruikelijk om dit pas in augustus of september te doen. In de Tuinagenda wordt daarom uitgegaan van deze late periode. Dit hoeft je er natuurlijk niet van te weerhouden om zelf eens in het vroege voorjaar te experimenteren. Mocht je dat doen, dan is het leuk om te delen hoe dat gegaan is.

Winterpostelein zaaien is eenvoudig en daarmee ideaal voor de hobbytuinder. In de Tuinagenda wordt meestal gekozen voor voorzaaien. De reden hiervoor is praktisch: vaak is de plek waar het gewas moet komen nog bezet door groenten die nog geoogst moeten worden.

Is er in jouw moestuin al wel ruimte? Dan kan er ook prima rechtstreeks ter plaatse gezaaid worden. Omdat voorzaaien echter net wat meer controle over de omstandigheden geeft, gaat de voorkeur in de agenda uit naar deze methode.

Gebruik potjes (of modules) van 5 tot 7 cm. Een handige methode hierbij is ‘clusterzaaien’: zaai per potje direct twee tot drie zaadjes bij elkaar.

De optimale kiemtemperatuur ligt tussen de 10 en 15 graden Celsius en doorgaans kiemen de zaden binnen 14 dagen. Na opkomst hoeft er niet uitgedund te worden; de zaailingen kunnen later gewoon als compleet cluster uitgeplant worden.

Planten van winterpostelein

Wanneer de zaailingen ongeveer 25 dagen oud zijn en drie tot vier blaadjes hebben, zijn ze klaar om uitgeplant te worden. Plant elke cluster van zaailingen in een vrije ruime van 10 cm doorsnede.

Winterpostelein groeit goed op een lichte, voedzame bodem en houdt van een beschutte plek in de halfschaduw. Het kan zowel in de volle grond als in bakken of potten worden gekweekt. Plant ze diep genoeg, zodat ze stevig staan.

Aan het einde van het seizoen ontstaat altijd ruimte in je tuin door gewassen die geoogst of gerooid worden. Winterpostelein kan prima als opvolgingsgewas dienen van planten die in augustus of september geoogst worden. Zie de tuinweetje-pagina over opvolgingsteelt (successionplanting) voor meer informatie.

Oogsten van winterpostelein

Winterpostelein is ongeveer 50 dagen na het zaaien klaar om geoogst te worden. Je kunt oogsten zodra de rozetten voldoende volgroeid zijn en de blaadjes stevig aanvoelen. Gebruik een scherp mesje of schaar om de blaadjes vlak boven de wortelhals af te knippen.

Dit stimuleert de plant om opnieuw uit te lopen. Op deze manier kun je meerdere keren kunt oogsten. Winterpostelein is daarmee ideaal voor een doorlopende oogst gedurende de wintermaanden. Zorg er wel voor dat je regelmatig oogst om te voorkomen dat de plant doorschiet. Je kunt blijven oogsten tot de winterpostelein in bloei komt (∞).

De geoogste blaadjes kun je in een vochtige doek wikkelen en enkele dagen in de koelkast bewaren. Voor een langere houdbaarheid kun je de blaadjes kort blancheren en invriezen.

Teelt en verzorging

Wat betreft de verzorging van winterpostelein in je moestuin is er weinig nodig. Het gewas groeit in een periode waarin de tuin weinig last heeft van ziekten of plagen. Je hebt dus ook weinig omkijken naar je plantjes. De groei in de wintermaanden is uiteraard niet zo weelderig als van sommige gewassen in het voorjaar. Maar toch kun je weken genieten van enkele oogsten in de winter.

Het enige waar je op moet letten, is dat de bodem niet uitdroogt. Houd de grond licht vochtig, vooral in een kas of koude bak, waar het sneller droog kan worden. Winterpostelein heeft geen bijzondere bemesting nodig. Omdat de plant vorstbestendig is, hoef je je geen zorgen te maken over extra bescherming in de winter.

Zodra het voorjaar aanbreekt zal de winterpostelein in bloei komen. De kleine witte bloemetjes zijn trouwens gewoon eetbaar en zijn een leuke extra garnering. Als je de winterpostelein laat bloeien, zaait het zichzelf gemakkelijk uit. Dit kan handig zijn, maar let op: het kan snel verspreiden in je moestuin.

Winterpostelein in de kleine tuin

Winterpostelein is compact en blijft laag, waardoor het een goede keuze is voor een kleine tuin. Na eenmalig zaaien kun je gedurende meerdere weken oogsten in een periode waarin de tuin weinig oplevert.

Als je de vakkenmethode gebruikt dan passen in een vak van 30×30 cm 9 plantjes. In een vak van 40×40 passen 16 zaailingen. Ik heb zelf geplant in een vak van 30×30 (zie afbeelding hieronder) en ik vond dat er best veel vrije ruimte overbleef Dus met een beetje goede wil passen er mogelijk 16 plantjes in een vak van 30×30. Ik ga dat zelf in ieder geval proberen de volgende keer.

Pas op met doorschieten

Als je toch eerder met zaaien bent begonnen dan de Tuinagenda aangeeft, pas dan op met warme periodes. Zeker als je in verhoogde bakken of plantenbakken teelt. Bakken warmen sneller op dan de vollegrond, vooral in de lente en zomer. Omdat winterpostelein beter groeit bij koele temperaturen, is het risico op doorschieten in bakken groter. Om dit te voorkomen, kun je de winterpostelein een schaduwrijk plekje geven in je moestuin of de planten beschermen met een lichtdoorlatend doek of net.