Komkommer zelf kweken

Inleiding

De komkommer, een onmisbaar gewas in veel moestuinen, heeft een rijke geschiedenis en is geliefd om zijn veelzijdigheid. Dit vruchtgewas behoort tot de familie van de Cucurbitaceae en staat bekend om zijn frisse, hydraterende smaak. Van oorsprong komt de komkommer uit Zuid-Azië, waar het al duizenden jaren wordt gekweekt. Inmiddels is de plant wereldwijd verspreid en kent het vele culinaire toepassingen, zoals in salades, smoothies en als snack. De wetenschappelijke naam van de komkommer is Cucumis sativus. Het is een eenjarig gewas dat vanaf het zaaien snel groeit en een productiecyclus van enkele maanden heeft. Je kunt het eenvoudig zelf kweken in je eigen tuin.

Leuk weetje:

Komkommers bestaan voor ongeveer 95% uit water, waardoor ze perfect zijn om gehydrateerd te blijven op warme dagen.

Wist je dat de komkommer een nauwe verwant is van de courgette en de pompoen? De plant groeit van zaadje tot volwassen plant in ongeveer vier maanden en sterft na de oogst af. Met een beetje aandacht en de juiste verzorging kun je al vroeg in de zomer genieten van je eigen oogst.

Zaaien van komkommer

De Tuinagenda geeft aan dat de volgende perioden optimaal zijn voor het zaaien van komkommers.

De start van het zelf kweken van komkommers begint bij voorkeur binnenshuis in potten of trays, want de zaden hebben warmte nodig om goed te kiemen. De tuinagenda geeft aan dat je in april kunt beginnen met zaaien. Je kunt ook later zaaien voor een oogst die doorloopt tot in de herfst.

Hoeveel komkommerplanten heb je nodig? Een enkele plant kan flink wat vruchten leveren. In mijn Tiny Garden plant ik zo’n 4 á 5 komkommerplanten van verschillende soorten en dan heb ik meer dan ik zelf kan opeten.

Gebruik bij het zaaien P9-potjes of een tray met voldoende grote vakjes, zodat de jonge planten de ruimte hebben om te groeien. Vul de potjes of trays met een goede zaaimix. Stop in elk potje twee zaadjes, zodat je later de sterkste zaailing kunt overhouden.

Komkommers kiemen het best bij een temperatuur van 20 tot 25 graden Celsius. Binnen 10 dagen zullen de eerste blaadjes verschijnen. Als de zaailingen ongeveer 5 cm groot zijn, dun je ze uit door de zwakste plantjes voorzichtig te verwijderen. Zo krijgt de sterkste zaailing alle ruimte en voedingsstoffen.

Planten van komkommer

Wanneer de zaailingen drie tot vier echte blaadjes hebben en de kans op nachtvorst voorbij is, kun je ze naar buiten verplaatsen. De planten zijn klaar om uitgeplant te worden als ze een stevige wortelkluit hebben en een gezonde groene kleur. Laat de jonge plantjes eerst afharden door ze te laten wennen aan de buitentemperatuur en de lichtintensiteit.

Kies een zonnige, beschutte plek in de tuin, want komkommers houden van warmte. Zowel in een vak van 30×30 cm als in een vak van 40×40 cm kun je één plant kwijt, maar in het grotere vak kun je eventueel tussenteelt (interplanten) toepassen met basilicum of sla, die goed samengaan met komkommers.

Bij het planten is het belangrijk om de kluit op dezelfde diepte in de grond te zetten als in het potje. Zorg voor een losse, voedzame bodem. Komkommers groeien aan ranken. Met het oog op de beschikbare ruimte is het aan te bevelen om de komkommerplant te laten klimmen tegen een steun of een rek, zodat de plant verticaal kan groeien. Je hebt dan niet de uitlopers die veel grondruimte in beslag nemen. Komkommers doen het ook goed in grote potten van minimaal 20 liter, zolang ze voldoende water en voeding krijgen.

Oogsten van komkommer uit eigen tuin

De eerste vruchten verschijnen ongeveer 75 dagen na het zaaien. Het begint met een bloem waarachter al een vruchtbeginsel te zien is. De bloem verdroogt waarna de komkommer begint te groeien. Meestal verloopt de groei heel snel. Je herkent een oogstklare komkommer aan zijn grootte: meestal tussen de 15 en 25 cm, afhankelijk van de variëteit.

Een goede vuistregel bij het zelf kweken van komkommer is om te oogsten voordat de vrucht volledig volgroeid is, omdat hij anders minder knapperig wordt en bitter kan smaken. Gebruik een scherp mes of een snoeischaar om je komkommer af te knippen, zodat je de plant niet beschadigt.

Je kunt komkommers blijven oogsten zolang de plant nieuwe bloemen en vruchten blijft produceren. Het is niet nodig om alles in één keer te oogsten; pluk regelmatig om de groei te stimuleren. Na de oogst kun je komkommers het best in de koelkast bewaren, waar ze ongeveer een week houdbaar blijven. Voor een langere bewaring kun je ze inmaken tot augurken.

Teelt en verzorging

Bekende variëteiten
Er zijn veel variëteiten komkommers, zoals de traditionele lange Hollandse komkommer en kleinere snackkomkommers. Populaire rassen voor de hobbytuin zijn ‘Marketmore’ en ‘Beth Alpha’, die bekend staan om hun sterke groei en heerlijke smaak.

Let tijdens het kweken van je komkommers op ziekten zoals meeldauw en plagen zoals bladluizen. Een goede luchtcirculatie en regelmatig water geven aan de voet van de plant helpen om problemen te voorkomen.

Komkommers hebben veel water en voeding nodig, vooral tijdens de groei- en bloeifase. Gebruik een organische vloeibare meststof en geef regelmatig water, maar voorkom dat de grond constant drijfnat is. Overwinteren is niet nodig, want de plant sterft vanzelf af na de oogst.