Dille uit de moestuin

Inleiding

Dille is een eenjarige plant die afkomstig is uit Zuidwest-Azië en het oostelijke Middellandse Zeegebied. Het gewas behoort tot de schermbloemenfamilie (Apiaceae) en staat bekend om zijn fijne, aromatische bladeren en zaden, die in de keuken veel worden gebruikt. Je kunt dille eenvoudig uit de moestuin oogsten.

De naam ‘dille’ komt van het Oudnoorse woord ‘dilla’, wat ‘kalmeren’ betekent, een verwijzing naar het traditionele gebruik van dille in kruidenremedies. Deze plant wordt gewaardeerd vanwege zijn veelzijdigheid in culinaire toepassingen, zoals het op smaak brengen van visgerechten, augurken en soepen. Een opvallende bijnaam voor dille is ‘komkommerkruid’, een verwijzing naar de frisse smaak die doet denken aan komkommer.

Dille heeft fijne, gevederde bladeren en produceert schermvormige bloemen die later uitgroeien tot zaadkoppen. De plant is een typische eenjarige, wat betekent dat de levenscyclus van zaad tot bloei en afsterven binnen één groeiseizoen plaatsvindt.

Na het zaaien kiemt het zaad binnen 10 dagen. De plant groeit snel en bereikt een hoogte van 60 tot 90 cm. Zodra de bloei begint, kunnen de bladeren minder aromatisch worden. De zaden rijpen kort na de bloei en kunnen worden geoogst voordat de plant afsterft.

Leuk weetje:

In de oudheid werd dille vaak gebruikt als symbool van kracht en geluk. De oude Egyptenaren legden takjes dille in hun huizen als bescherming tegen boze geesten, en de Romeinen kweekten dille in hun tuinen omdat ze geloofden dat het moed gaf aan soldaten. Bovendien werd dille in de middeleeuwen als ingrediënt gebruikt in liefdesdrankjes en werd het beschouwd als een kruid dat magie kon weren. Een geurige plant met een rijke geschiedenis dus!

Zaaien van dille

In de Tuinagenda staan 2 perioden om dille te zaaien: een voorjaarsteelt en een zomer/herfstteelt.

Dille is een zogenaamde langedagplant, wat betekent dat de plant pas in bloei gaat komen als deze voldoende daglicht krijgt (14-18 uur per dag). Hierdoor schiet dille rond de langste dag van het jaar (21 juni) relatief snel door naar bloei. In de zaaitabel vermijden we daarom de periode rond de langste dag.

Als je er wel voor kiest om het zaad van dille te oogsten, doe je er dus goed aan om vroeg in het voorjaar te zaaien en te planten. Dille uit de zomer/herfstteelt zal niet snel meer in bloei komen.

Het aantal planten dat je zaait, hangt af van je behoeften. Een enkele plant levert al heel wat blad en zaden op voor meerdere gerechten. Gebruik je geregeld dille, zaai dan enkele planten. Gebruik potten of trays van ongeveer 9 cm diameter. Zaai drie tot vier zaadjes per pot om na het ontkiemen uit te dunnen tot 2 zaailingen die met elkaar een cluster vormen. Vul de potjes met een luchtig en goed doorlatende zaaimix. Dille behoort tot de lichtkiemers. Bedek de zaadjes dus niet en geef water met een plantenspuit, zodat de zaadjes niet wegspoelen.

Dille kiemt het beste bij een temperatuur van 18-20°C en ontkiemt ongeveer binnen 10 dagen. Na het kiemen dun je de zaailingen uit tot de sterkste plant per pot.

Planten van dille

Zaailingen zijn klaar om te planten zodra ze een hoogte van 8-10 cm hebben en enkele echte blaadjes hebben ontwikkeld. Dit is ongeveer 30 dagen na het zaaien.

Dille staat het liefst op een zonnige, beschutte plek met goed doorlatende grond. Vermijd te zware, natte bodems. Plant de cluster met dille zaailingen goed diep, zodat deze stevig staat. In het vroege voorjaar kun je de plantjes het beste afdekken met vliesdoek. Ze kunnen enkele graden vorst weerstaan, maar enige bescherming is welkom.

Je kunt dille ook prima in een grote pot kweken, mits er voldoende ruimte is voor de wortels en de pot op een zonnige plek staat.

---

Oogsten van dille

Van de dille in je moestuin kun je zowel de bladeren als de zaden oogsten. De bladeren kun je oogsten zodra de plant een hoogte van 20-30 cm heeft bereikt. Dat zal ongeveer vanaf de 65e dag na het zaaien zijn. Snij bladeren af met een schone schaar of mes. De bladeren kun je direct in de keuken gebruiken of je kunt ze invriezen of drogen. Dille kan in fases worden geoogst; de plant produceert vaak nieuwe bladeren na het afknippen.

Oogsten van voorjaarsteelt

Als je alleen de buitenste bladeren plukt, blijft de plant nieuwe scheuten aanmaken en kan de oogst 4 tot 6 weken doorgaan. Zodra de plant in bloei komt (meestal vanaf juni-juli, afhankelijk van de temperatuur), neemt de bladproductie af en wordt de smaak sterker.

De zaden worden na de bloei geoogst wanneer de bloemschermen bruin beginnen te worden. Dit is ongeveer 110 dagen na het zaaien. Je oogst de zaden door de bloemschermen te knippen en te drogen. De zaden kun je in de keuken toepassen of je gebruikt ze om nieuwe dille te zaaien. Bewaar de zaden droog en donker.

Oogsten van zomer- en herfstteelt

Dille groeit snel, ook in de nazomer. Je kunt beginnen met het oogsten van de eerste bladeren na 6 tot 8 weken. Bij een milde herfst (zonder vroege nachtvorst) kun je 4 tot 6 weken blijven oogsten. Bij temperaturen onder 5°C vertraagt de groei sterk, en bij vorst sterft de plant af.

Teelt en verzorging

Bekende variëteiten van dille uit de moestuin zijn ‘Bouquet’ (aromatisch met grote zaden) en ‘Dukat’ (langzame doorschieters). Het gewas is vatbaar voor schimmelziekten zoals meeldauw en bladluizen. Goede ventilatie en een zonnige plek helpen ziekten te voorkomen. Dille vermeerdert zich uitsluitend via zaad.

Aandachtspunten bij de verzorging zijn regelmatig water geven zonder de grond te laten verdrinken en het weghalen van onkruid om concurrentie te verminderen. Als een eenjarige plant hoeft dille niet te worden overwinterd; zaaien in opeenvolgende seizoenen zorgt voor een constante aanvoer.